Ngày 10-2-2025, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 132/2020/NĐ-CP.
Nghị định mới chính thức có hiệu lực từ ngày 27-3-2025 và được áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2024. Đây là bước điều chỉnh quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết, đồng thời tháo gỡ một số vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện trước đó.
Nội dung sửa đổi, bổ sung trọng tâm
Thay vì thay thế toàn bộ quy định cũ, Nghị định 20/2025 tập trung điều chỉnh có chọn lọc một số nội dung then chốt của Nghị định 132, qua đó nâng cao tính phù hợp với thực tiễn.
Trước hết, Nghị định đã sửa đổi và bổ sung các quy định liên quan đến việc xác định quan hệ liên kết tại Điều 5. Cụ thể, việc điều chỉnh các điểm d, k và bổ sung thêm điểm m giúp làm rõ hơn các trường hợp phát sinh quan hệ liên kết, đặc biệt trong các giao dịch vay vốn và bảo lãnh tài chính.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng cập nhật trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại Điều 21, nhằm tăng cường phối hợp trong quản lý thông tin liên quan đến giao dịch tài chính và tín dụng.
Một điểm đáng chú ý khác là việc thay thế toàn bộ Phụ lục I về kê khai thông tin giao dịch liên kết. Phụ lục mới được ban hành kèm theo Nghị định 20/2025 giúp chuẩn hóa lại biểu mẫu, đồng thời hỗ trợ cơ quan thuế và doanh nghiệp trong việc cung cấp và kiểm soát dữ liệu một cách minh bạch hơn.
Quy định chuyển tiếp về chi phí lãi vay
Nghị định 20/2025 bổ sung cơ chế chuyển tiếp nhằm xử lý các vướng mắc tồn đọng liên quan đến chi phí lãi vay của doanh nghiệp trong các năm trước.
Cụ thể, đối với các kỳ tính thuế từ năm 2020 đến 2023, nếu doanh nghiệp chỉ phát sinh quan hệ liên kết với tổ chức tín dụng theo quy định cũ, thì từ kỳ tính thuế năm 2024 sẽ được xử lý theo hướng linh hoạt hơn:
- Trường hợp doanh nghiệp không còn phát sinh quan hệ liên kết, phần chi phí lãi vay chưa được trừ sẽ được phân bổ dần vào các kỳ tiếp theo theo quy định.
- Trường hợp doanh nghiệp vẫn có giao dịch liên kết, việc xử lý chi phí lãi vay tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành tại Nghị định 132.
Quy định này giúp giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện cho doanh nghiệp xử lý tồn đọng một cách hợp lý, phù hợp với thực tế hoạt động.
Đối tượng áp dụng
Về phạm vi áp dụng, Nghị định 20/2025/NĐ-CP không thay đổi so với quy định trước đó tại Nghị định 132. Cụ thể, các đối tượng bao gồm:
- Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có phát sinh giao dịch với các bên liên kết và thuộc diện nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.
- Cơ quan thuế các cấp (Tổng cục Thuế, Cục Thuế, Chi cục Thuế).
- Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện quy định về giao dịch liên kết.
Việc giữ nguyên phạm vi áp dụng giúp đảm bảo tính ổn định của chính sách, đồng thời tránh gây xáo trộn trong quá trình triển khai thực tế.
Ý nghĩa của Nghị định 20/2025 đối với doanh nghiệp
Việc ban hành Nghị định 20/2025/NĐ-CP cho thấy định hướng tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản lý thuế theo hướng minh bạch, sát thực tế và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Đối với doanh nghiệp, những thay đổi này mang lại hai tác động rõ rệt:
- Giảm gánh nặng tuân thủ trong một số trường hợp, đặc biệt liên quan đến giao dịch vay vốn.
- Tăng yêu cầu minh bạch, nhất là trong kê khai và cung cấp thông tin giao dịch liên kết.
Do đó, việc cập nhật kịp thời các quy định mới là cần thiết để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh hoạt động tài chính và hạn chế rủi ro về thuế.
Nghị định 20/2025/NĐ-CP không thay thế hoàn toàn Nghị định 132/2020/NĐ-CP mà đóng vai trò cập nhật, hoàn thiện các quy định quan trọng.
Sự điều chỉnh này giúp khung pháp lý về giao dịch liên kết tại Việt Nam trở nên rõ ràng, linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tuân thủ và tối ưu chi phí thuế.