Nghị định 132/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP hiệu lực từ 2025) được Chính phủ ban hành nhằm thiết lập một khung pháp lý rõ ràng, chặt chẽ hơn trong quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Việc ban hành Nghị định 132 không chỉ nhằm kiểm soát hiệu quả hành vi chuyển giá mà còn hướng đến mục tiêu dài hạn là nâng cao tính minh bạch, công bằng trong môi trường kinh doanh.
Nền tảng pháp lý và định hướng xây dựng
Trước hết, nội dung của Nghị định bám sát tinh thần của Nghị quyết 50-NQ/TW, trong đó nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát tình trạng “vốn mỏng” và hành vi chuyển giá trong doanh nghiệp có vốn đầu tư.
Song song đó, Nghị định cũng được hoàn thiện để thống nhất với Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và các quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp. Không dừng lại ở phạm vi trong nước, các quy định còn tiệm cận thông lệ quốc tế, phù hợp với cam kết của Việt Nam khi tham gia chương trình chống xói mòn cơ sở thuế của OECD (BEPS).
Như vậy, có thể thấy Nghị định 132 vừa mang tính kế thừa, vừa mang tính hội nhập, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho quản lý thuế trong giai đoạn mới.
Một số điểm mới trọng tâm Nghị định 132/2020/NĐ-CP
Nghị định số 132/2020/NĐ-CP không có Thông tư hướng dẫn như Nghị định số 20/2017/NĐ-CP
Một thay đổi đáng chú ý của Nghị định 132 là cách tiếp cận theo hướng tích hợp và đơn giản hóa. Thay vì ban hành thêm văn bản hướng dẫn như trước, toàn bộ nội dung từ Thông tư liên quan đã được đưa trực tiếp vào Nghị định. Giúp doanh nghiệp dễ tra cứu, đồng thời nâng cao hiệu lực pháp lý khi áp dụng.
Điều chỉnh chi phí lãi vay
Trên cơ sở kế thừa Nghị định 68/2020/NĐ-CP, Nghị định 132 đã hoàn thiện cơ chế khống chế chi phí lãi vay theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, mức trần được nâng từ 20% lên 30%, đồng thời cho phép bù trừ giữa lãi vay và lãi tiền gửi.
Sự điều chỉnh này xuất phát từ thực tế nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam có cơ cấu vốn phụ thuộc lớn vào vốn vay. Nhờ đó, quy định mới không chỉ giảm áp lực thuế mà còn góp phần phản ánh đúng bản chất hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Không những vậy, phạm vi áp dụng cũng được mở rộng theo hướng hỗ trợ các lĩnh vực ưu tiên như dự án ODA, chương trình mục tiêu quốc gia hay các dự án phúc lợi xã hội. Đây là bước điều chỉnh mang tính cân bằng giữa quản lý thuế và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Chuẩn hóa báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo thông lệ quốc tế
Một điểm tiến bộ khác của Nghị định 132 là việc thay đổi cơ chế nộp báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Nếu trước đây doanh nghiệp phải nộp cùng thời điểm quyết toán thuế, thì nay thời hạn được kéo dài đến 12 tháng sau khi kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao.
Quan trọng hơn, Nghị định đã áp dụng cơ chế trao đổi thông tin tự động giữa các quốc gia. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ giảm bớt nghĩa vụ kê khai trong trường hợp cơ quan thuế đã nhận được dữ liệu từ nước ngoài.
Cách tiếp cận này không chỉ giảm thủ tục hành chính mà còn thể hiện sự đồng bộ với chuẩn mực quốc tế trong quản lý thuế.
Hoàn thiện quản lý giá giao dịch liên kết và trách nhiệm doanh nghiệp
Bên cạnh các thay đổi về chính sách, Nghị định 132 cũng tập trung hoàn thiện quy định về xác định giá giao dịch liên kết, đảm bảo phù hợp với Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14.
Theo đó, doanh nghiệp có trách nhiệm chuẩn bị và cung cấp đầy đủ hồ sơ khi cơ quan thuế yêu cầu. Thời hạn cung cấp là 30 ngày làm việc và có thể gia hạn thêm trong trường hợp hợp lý.
Quy định này cho thấy xu hướng quản lý thuế ngày càng chuyển từ “hậu kiểm” sang “chủ động minh bạch”, yêu cầu doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị và tuân thủ.
Nghị định 132/2020/NĐ-CP vẫn là nền tảng pháp lý quan trọng trong quản lý thuế đối với giao dịch liên kết tại Việt Nam. Tuy nhiên, với sự ra đời của Nghị định 20/2025/NĐ-CP, nhiều quy định đã được điều chỉnh theo hướng thực tiễn hơn, đặc biệt liên quan đến xác định quan hệ liên kết, giao dịch vay vốn và nghĩa vụ kê khai.
Với cách tiếp cận đồng bộ, linh hoạt và tiệm cận quốc tế, Nghị định giúp kiểm soát hiệu quả giao dịch liên kết, hạn chế chuyển giá, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn cho doanh nghiệp.